Van zoveel versluiering zakt mijn broek af

Uitgelicht

Leestijd: 10 min

Een Leuvense rechtbank oordeelde eerder deze week dat het verbod op levensbeschouwelijke kentekens in een Leuvense school van het gemeenschapsonderwijs (GO!) in strijd is met de godsdienstvrijheid.

“Als het leven een luchthaven is dan is er één gateway waar iedereen passeert: school. Op die doorgang moeten rechten voor iedereen hetzelfde zijn. In de islam- is dat niet zo.”

Met de multiculti hebben we ook de multireligi geïmporteerd. Als we streven naar een open samenleving, waar iedereen zichzelf kan zijn – ergo een diverse samenleving – dan kunnen we niet eisen dat iedereen is zoals we zelf zijn. De centrale vraag is of godsdienstvrijheid binnen een schoolcontext enerzijds absoluut is of anderzijds neutraliteit in het onderwijs tot een gunstiger pedagogisch klimaat leidt om onze emancipatorische samenleving vorm te geven? “Als het leven een luchthaven is dan is er één gateway waar iedereen passeert: school. Op die doorgang moeten rechten voor iedereen hetzelfde zijn. In de islam – met de gesluierde vrouw als vaandeldrager – is dat niet zo.”, schreef Hind Fraihi in De Morgen. Los van religieuze overtuiging of modieuze gril. Een vestimentaire uitdrukking van vrouwenongelijkheid en vrouwenfobie hoort niet thuis in een pedagogische context.

Sluier als vlag voor de kruistochten tegen de Verlichting

In de zaak-Dahlab tegen Zwitserland (2001) werd het een lerares verboden om met een hoofddoek voor de klas te staan. Het Hof oordeelde dat het “niet zonder meer kan worden ontkend dat het dragen van de hoofddoek een soort proselitisch effect kan hebben”.

De Egyptisch-Amerikaanse schrijfster Mona Eltahawy en de Turks-Duitse imam Seyran Ates schrijven dat moslima’s die in de westerse wereld strijden voor hun hoofddoek niet beseffen hoe vrouwen in de Arabische wereld moeten vechten tégen de hoofddoek. De boerka als textiel-gevangenis.

“Moslima’s die in de westerse wereld strijden voor hun hoofddoek beseffen niet hoe vrouwen in de Arabische wereld moeten vechten tégen de hoofddoek.”

De hoofddoek gaat er van uit dat vrouwen zich moeten bedekken, om niet aangerand te worden. Vrouwen hebben dus de verantwoordelijkheid,” schrijft Ekiz, “om mannen te beschermen tegen de seksuele verlangens die vrouwen bij hen zouden kunnen opwekken.” De parel in de schelp. Ik vind het ronduit een misogyne belediging. In het Westen zorgt de versluiering dan weer voor het afzakken van de broek bij menig opiniemaker. Links vervelt tot rechts in haar verdediging van een ideologie die zich vermomt als religie, rechts tot links in haar verzet tegen vrouwonderdrukking en segregatie. Dat het dragen van een hoofddoek niet vrijblijvend is bleek toen de Antwerpse influencer Sarah Dimani haar volgelingen meedeelde dat ze besloten had haar kap over de haag te gooien en ze vervolgens een ‘sociale media- fatwa’ over haar uitgesproken kreeg.

“Links vervelt tot rechts in haar verdediging van een ideologie die zich vermomt als religie, rechts tot links in haar verzet tegen vrouwonderdrukking en segregatie.”

Misogyn symbool

“Mensen die een publiek ambt uitoefenen, horen neutraal te zijn. Een hoofddoek duidt op afzondering, eerder dan op integratie”, liet Bassam Tibi – de man die ‘leitkultur’ lanceerde – optekenen in een interview. Openbare instellingen waar macht of invloed wordt uitgeoefend, moeten immers vrij zijn van elke wereldbeschouwelijke symboliek. Niet omdat men anders per definitie partijdig is, maar vanuit de optiek dat we zelfs de kans op een vermoeden van partijdigheid moeten uitsluiten. Neutraliteit is illusoir, onpartijdigheid is dat niet. De burger draagt uiteraard wat hij wil zolang het niet in strijd is met de openbare orde en zeden.

Als de hoofddoek – zoals vaak opgeworpen – gewoon een stuk textiel is, waarom dan die intense gehechtheid eraan? “Omdat God dit van mij vraagt”. Zolang dit antwoord subjectief aanwezig is, kan men niet loochenen dat de hoofddoek objectief symbool staat voor een bepaalde houding tegenover de Koran. En ondanks dat de Koran dit niet expliciet vereist, knelt hier het hoofddekseltje. Uit het World Values Survey kunnen we aflezen dat meerderheden in islamitische landen de sharia genegen zijn en ipso facto de doodstraf genegen zijn voor homoseksuelen. Theocratieën zijn trending. Rechten van vrouwen, LGBTQ en minderheden worden over de haag gegooid. “U weet toch dat de meeste moslima’s die een hoofddoek dragen, ook in dat opzicht de Koran volgen?” Dixit Etienne Vermeersch. Van moslima’s die dit boek volgen in verband met kledijvoorschriften, mag je verwachten dat ze consequent zijn; inzake LGBTQ-rechten, dat mannen meer erfenisrechten hebben dan hun zusters, de maagdencultus – die alleen telt voor vrouwen – als een gesluierde kuisheidsgordel tussen de benen, gehoorzaamheid aan de echtgenoot enzovoort.

Islamofobie

De progressieve versluierde – of benevelde – intellectuelen werpen zich op als verdedigers van een symbool van vrouwenhaat en anti-democratisch gedachtegoed. Zij staan met de billen bloot. “Kennen deze moraalridders niet de obsessie met het in bedwang houden van het vrouwelijk lichaam? Zijn ze zich dan niet bewust van de islamitische haat tegen vrouwen?” vraagt Fidan Ekiz zich af. Kritiek op de islam afwimpelen als islamofobie is even fout als kritiek op de staat Israël als antisemitisme benoemen. De uitdrukking ‘regressief links’ werd door de voormalige islamist Maajid Nawaz gelanceerd. Hij viseert daarmee de sujetten die weigeren om allerlei uitingen van vrouwen- en homofobie bij moslims aan de kaak te stellen, en mensen die dat wel doen als racistisch of islamofoob bestempelen. Westerse ‘liberalen’ doen er liefst het zwijgen toe. Tolerantie als onverschilligheid. Toen Khomeini een fatwa uitsprak over Rushdie en zijn Duivelsverzen reageerde het Westen door te stellen dat Rushdie niet zo mocht provoceren. De linkse elite die hier graag oploopt met vrouwenemancipatie en ons in een keurslijf van quota dwing zegt niks over de geïnstitutionaliseerde schending van vrouwenrechten in de islamitische wereld. In de versmelting tussen huichelarij en de drang naar eenzijdige neutraliteit wordt inertie gebaard. Vrijheid van meningsuiting en kritiek zijn één van de belangrijkste grondrechten van de vrije samenleving. Deze vrijheid is dan wel niet absoluut, dan wel fundamenteel. De grenzen ervan worden bepaald door de andere vrijheden en mensenrechten.

“De linkse elite die hier graag oploopt met vrouwenemancipatie en ons in een keurslijf van quota dwing zegt niks over de structureel geïnstitutionaliseerde schending van vrouwenrechten in de islamitische wereld.”

Hoofddoek of blinddoek?

De etnisch-religieuze identiteit van islamitische migranten wordt bij ons nog steeds als een struikelblok ervaren op weg naar volwaardig burgerschap. Sinds 9/11 beseffen we dat er een islamitische stroming bestaat die radicaal positie inneemt tegenover onze manier van leven. Als je op de ‘ramblas’ van de Stalingradlaan wandelt zie je meer sluiers dan op een doorsnee markt in Marakesh. We moeten de rechten van minderheden niet vrijwaren als ze daarmee zelf hun eigen minderheden onderdrukken. Dat is het basisprincipe van Karl Poppers weerbare democratie en open samenleving. Popper beschrijft dit in de ‘paradox van de tolerantie’; als we ongelimiteerd tolerant zijn en onze tolerante samenleving niet beschermen tegen de aanvallen van de intolerante medemens dan zal de tolerante mens verloren gaan en met hem de tolerantie. Vrouwenemancipatie is fundamenteel voor integratie. Ontvoogding is een gedeelde verantwoordelijkheid waarbij de staat moet faciliteren en de persoon zelf verantwoordelijk is voor de kansen die hij/zij neemt. Uit een Australisch onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat de integratie van Libanese christenen veel beter verloopt dan die van Libanese moslims. Chinezen, Vietnamezen en Indiërs, blinken uit op de arbeidsmarkt en in het onderwijs.

“We moeten de rechten van minderheden niet vrijwaren als ze daarmee zelf hun eigen minderheden onderdrukken.”

De automatische overwinning van de democratische rechtstaat en het einde van de geschiedenis en ideeënstrijd zoals Fukuyama beschreef na de val van de Berlijnse Muur is een fata morgana. Waar ligt de demarcatielijn tussen etnisch-religieuze vrijheid en burgerlijke plichten? Indien nieuwkomers na één of twee generaties nog niet tot de ‘civil society’ behoren leven we in feitelijke apartheid. Want hoe moet de vorming van het burgerschap verlopen met een allochtone gemeenschap, die onder de mantel van het multiculturalisme jarenlang aan haar lot werd overgelaten? Democratie is een ‘bottom up’ proces. Het is meer dan louter een aanpassing van een politiek systeem. A fortiori is het een maatschappelijke omwenteling die vanuit de gemeenschap moet groeien met impliciete solidariteit in haar kielzog. Die solidariteit is het resultaat van het verbeelden van een politieke gemeenschap als democratische structuur met elk individu als lid én deelnemer. “Naarmate de economische verhoudingen gelijker worden doet de democratie zijn intrede. Vrijheid zonder sociale mobiliteit is zinnebeeldig”, schreef de Tocqueville.

“Hoe moet de vorming van het burgerschap verlopen met een allochtone gemeenschap van vooral moslims, die onder de mantel van het multiculturalisme jarenlang aan haar lot werd overgelaten.”

Vrouwenfobie of wijvenwoede?

Er moet plaats zijn voor individuele identiteit zo lang men geen rechten wil putten die strijdig met zijn met Vlaams burgerschap. Waar zijn de feministen en de dolle mina? Zij die de bh als een belemmering ervoeren voor hun wiebelende borsten op de barricaden van ’68? Als we ten voordele van dienstverlening en emancipatie streven naar neutraliteit in scholen en openbare ambten, dan moet dat gelden voor alle burgers. Uitzonderingen op de wetgeving blijven voorzien tot het proportioneel nastreven van een redelijk doel in functie van het algemeen belang. In hoeverre moet men bij publieke cultuur rekening houden met private cultuur?

Als hoofddoeken niet toegestaan zijn bij openbare loketfuncties en scholen dan staat dat de zelfontplooiing in de weg klinkt het uit de hoek van de ‘deugdpronkers’. Verdedigen deze apostelen van de Verlichtingskruistocht dan ook het weigeren van een medische ingreep op basis van levensbeschouwelijke overtuiging zoals het weigeren van een bloedtransfusie bij de getuigen van Jehova? Of wachten de ‘gutmenschen’ tot er een totaal onverdedigbaar geval opduikt om grenzen te stellen aan hun cultuurrelativisme? De praxis staat uiteraard voor op, maar die mag niet vervellen in een politiek opbod om bepaalde groepen als electoraal kiesvee te charmeren zoals Groen die in het Vlaams Parlement een decreet wil indienen dat hoofddoeken als regel toelaat op school. Wie de hoofddoek draagt uit vrije keuze mag dat, maar bij voorkeur niet op school.

“Verdedigen deze apostelen van de Verlichtingskruistocht dan ook het weigeren van een medische ingreep op basis van levensbeschouwelijke overtuiging?”

De finaliteit van een seculiere samenleving is wederzijds respect en gewetensvrijheid. Dat zijn de morele principes. De institutionele middelen om dat te bereiken zijn neutraliteit en scheiding van kerk en staat. Hiertussen kan een spanningsveld ontstaan en dan komt de keuze welke je boven de andere plaatst. Het passief pluralisme of het actief pluralisme. Mijn paradigma is uiteraard ook niet neutraal, maar wel legitiem. Het schept een kader waarin er ruimte is voor verschillende visies op een goed leven zowel religieus, filosofisch of metafysisch. De basisprincipes van de democratische rechtstaat dienen dezelfde te zijn, de rechtvaardiging kan verschillen. Een samenleving die vanuit de Verlichtingsidealen is geëvolueerd tot een democratische rechtstaat met gewaarborgde burgerrechten en vrijheden is cultureel verheven boven een samenleving die de Verlichting en de Renaissance – nog – niet doormaakten. Respect voor mensen staat niet gelijk aan respect voor al hun denken en cultuur.

Recent nog deelde Zelfa Madhloum op Twitter fotografisch bewijs van een campagne om jonge allochtone vrouwen aan te zetten om zich volledig te bedekken op straat.

Waar is de verontwaardiging? Waar zijn de social justice warriors? Terwijl we ons na Pukkelpop toch hadden voorgenomen om forser te reageren op mannelijk uitschot dat jonge vrouwen intimideert?

Chinees kolonialisme bouwt aan een Sino-Europees keizerrijk

Uitgelicht

Leestijd: 5 min

Europa staat aan de vooravond van heel wat uitdagingen; klimaat, het verlichte debat, migratie, geopolitiek, artificial intelligence en ga zo maar door. Eén van de belangrijkste uitdagingen is hoe we omgaan met onze geopolitieke positie, nieuwkomers, diversiteit en multiculturaliteit. Men heeft het dan al snel over de ondergang van het Avondland, maar zijn deze uitdagingen nieuw?

“In de 13e eeuw zag Europa twee uitdagingen; de expansie van de islam en de aanvallen van de Mongolen.”

Adepten van het opportunisme

Met sujetten zoals Backstop-Boris en Fake News-Donald die respectievelijk een Brexit-diaspora en een handelsoorlog met China uitvechten staat Europa in de 21e eeuw geopolitiek zwak. De uitdagingen waar Europa vandaag voor staat zijn niet wezenlijk anders dan de uitdagingen waar het Avondland altijd al mee te kampen had. In de 13e eeuw vormden de expansie van de Islam en het oprukkende Mongolische rijk een uitdaging. In de 21e eeuw dagen – islamitische – migratie en de kolonisatiedrang van China het oude continent uit. De Mongolen stonden bekend als wrede veroveraars, maar moedigden de langeafstandshandel binnen hun rijk aan waardoor handelaars zich relatief veilig konden verplaatsen. L’histoire se répète? Vandaag zou je het Mongoolse rijk kunnen inruilen voor het Chinese rijk. De Amerikaanse historica Janet Abu-Lughold stelt dat de pax Mongolica ervoor zorgde dat het handelsverkeer langs de Zijderoute tijdelijk een belangrijke verbinding vormde tussen China, het Nabije Oosten en Europa. Net zoals vandaag de zelfverklaarde keizer Xi Jinping met het Belt Road Initiative (BRI) een nieuw zijderoute wil creëren. Een pax Sino-Europa?

Chinees imperialisme

In de 13e eeuw zag Europa twee uitdagingen; de expansie van de islam en de aanvallen van de Mongolen onder leiding van Batu, de kleinzoon van Dzjengis Khan. Paus Innocentius IV stuurde gezanten zoals de fransiscaan Willem van Rubroek uit om in het verre Oosten het Christendom te verkondigen zoals we vandaag diplomaten en ambassades uitsturen naar China en het Midden-Oosten. Alleen is het vandaag de Islam die nu op bekeringsdrang is en zitten progressief-linkse intellectuelen gewrongen met hun tolerantie voor het intolerante. Het verdedigen van onderdrukkende symbolen in de naam van de Verlichtingsidealen zorgt voor een pijnlijke spreidstand. De alliantie zal zowel in de 13e eeuw als in de 21e eeuw uiteindelijk een ‘wishfull thinking’ blijven van de Europese leiders.

“Toen Jules Verne schreef over een ‘transaziatische treinverbinding’ van het oude continent naar de hoofdstad van het keizerrijk was dat in 1893 nog pure fictie. Meer dan een eeuw later zou je Verne een visionair kunnen noemen.”

Toen Jules Verne in zijn boek; ‘Claudius Bombarnac,’ schreef over een ‘transaziatische treinverbinding’ van het oude continent naar de hoofdstad van het keizerrijk was dat in 1893 nog pure fictie. Meer dan een eeuw later zou je Verne een visionair kunnen noemen. In navolging van Huxley en Orwell voorspelt fictie de loop van de geschiedenis zonder het te beseffen. Toen Jules zijn boek schreef was het Westen de eerste spoorwegen van China aan het leggen tegen een lening die de Qing dynasty tot op het randje van bankroet bracht. Twintig jaar later was er van de Qing dynasty geen sprake meer. Als we nu doorspoelen naar de 21e eeuw dan zien we dat China een nieuwe – koloniale – zijderoute aan het creëren is onder de naam BRI (Belt and Road Initiative). Griekenland, Portugal, Hongarije en Italië – als eerste grote economie – leiden het Europese onderdrukkingspeloton. In het heden is de voormalige imperialistische loonslaaf de leenheer en de leenheer de loonslaaf.

“China zal een economische, politieke, militaire en imperialistische wereldmacht zijn of het zal niet zijn.”

The New York Times

“Uiteraard is dit gewoon onvervalst 21e eeuws kolonialisme zoals het Mongoolse Rijk eeuwen eerder al voor ogen had; strategische politieke bakens uitzetten in de rest van de wereld en het verzekeren van een afzetmarkt bij een afkoelende economie.”

China en transparantie gaan nooit goed samen en ook het BRI is op deze regel geen uitzondering. Het BRI ontstond in 2013 in het brein van Jinping om zijn geostrategische megalomane ambities – die hij nooit onder stoelen of banken steekt – wat kracht bij te zetten. China zal een economische, politieke, militaire en imperialistische wereldmacht zijn of het zal niet zijn. De nieuwe zijderoute moet de relaties – lees: politieke invloed – van Azië over Afrika tot Europa uitdiepen. Jinping maakt zich sterk dat hij 880 miljard euro zal pompen in projecten in zowat 80 landen, gaande van de bouw van havens over de aanleg van snelwegen tot investeringen in bedrijven. Het project wordt verkocht als een filantropisch liefdadigheidsproject met alleen maar winnaars – een positive sum game – maar is in beginsel niet meer dan een verkapte poging tot het creëren van lijfeigenen in pacht van het keizerrijk China. Uiteraard is dit gewoon onvervalst 21e eeuws kolonialisme zoals het Mongoolse Rijk eeuwen eerder al voor ogen had; strategische politieke bakens uitzetten in de rest van de wereld en het verzekeren van een afzetmarkt bij een afkoelende economie.

Lijfeigenen

Naast de industriële component is er ook nog de culturele component; musea, archeologie, UNESCO – samenwerkingen, culturele uitwisseling, kunst etc. Deze vorm van ‘soft power’ wil terug naar de mythische gouden eeuw van uitwisseling en cross-culturele synergy.

“Omdat de lokale autoriteiten hun schulden niet konden aflossen, kreeg China in 2017 de concessie – voor 99 jaar – over de haven van Hambantota.”

Vaak wordt over het hoofd gezien dat de herauten van het keizerrijk niet met gratis geld strooien voor infrastructuurprojecten, maar buitenlandse overheden opzadelen met leningen en wurgcontracten. En dan kan het wel eens fout lopen, zoals in Sri Lanka. Omdat de lokale autoriteiten hun schulden niet konden aflossen, kreeg China in 2017 de concessie – voor 99 jaar – over de haven van Hambantota. China heeft zijn pijlen ook gericht op de kopermijnen in Zambia, waar ze lokale werknemers door Chinese vervangt met een piek in de Zambiaanse werkloosheidscijfers tot gevolg.

“Het VK had niet de bedoeling om India te veroveren, maar de ervaring van de Britisch East India Company leert ons dat de vlag vaak de handel volgt.”

In Europa groeit de vrees dat nog meer landen in een soortgelijke schuldenval trappen. Sinds de inlijving van het voluntaristische Italië zijn de Chinezen het hart van Europa wel heel dicht genaderd. Het valt af te wachten of andere landen de myopie van het moment kunnen overstijgen. In een opiniestuk op de website van de Financial Times wijst Jamil Anderlini terecht op de geschiedenis van het Britse imperialisme als bewijs hoe economische projecten tot een rijk kunnen leiden. Het VK had niet de bedoeling om India te veroveren, maar de ervaring van de Britisch East India Company leert ons dat de vlag vaak de handel volgt.

De Ogen Van De Panda

Uitgelicht

Leestijd: 2 min

Vanaf de 18e eeuw was het de rede die kon en moest gebruikt worden om de natuur te onderwerpen. Hume schreef; “De rede is de slaaf van mijn verlangens.” Het wetenschappelijke technologisch optimisme was geboren; “On n’arrête pas le progrès”. De industrie zorgde voor een democratisering van de verworvenheden. De onbevredigbare ontwikkelingsdrang kende zijn conceptie. De atoombom maakten pijnlijk duidelijk dat de controle over een wetenschappelijk resultaat – kernsplitsing en kettingreactie – de onderzoekers ontglipt. Wetenschap was niet meer vrijblijvend. Kennis in dienst van de mens, of de mens in dienst van kennis?

Middel-doelomkering

Er treedt vervreemding op door middel-doelomkering. Waarbij de mens het middel wordt en behoeftecreatie artificieel een shot steroïden krijgt. Kant was hier alreeds tegen gekant. De doelloosheid en irrationaliteit van het totaalsysteem wordt gesluierd door de rationele doelmatigheid van de deelsystemen. Men moet trachten een redelijk inzicht te brengen, voor de feiten het einde aanbrengen. Daar zit het probleem. je moet maatregelen treffen waarin de vrucht en het resultaat zal bestaan uit het niet optreden van een symptoom. Soms wachten waandenkbeelden op de moordende feiten.

Zure regen en ozon

Zoals Vermeersch aanhaalt is er een limiet voor de bevolkingsaangroei, de grondstoffen en de verspreiding van pollutie. Hij vergeet er wel bij te zeggen dat deze limieten gelden binnen wat men nu weet, gegeven de omstandigheden, met de beste kennis die er voor handen is.

Vermeersch zag op milieufilosofisch vlak drie grote dreigingen; co2, zure regen en het gat in de ozonlaag. Die laatste twee werden in een ‘handomdraai’ opgelost. Hij had het wel bij het rechte eind dat we ecologie als één geheel moeten benaderen; een systeem waarin planten ,dieren en mensen in een complexe interactie met zonnestraling, lucht, water en ander grondstoffen een samenleving vormen en waarin storing van één van de componenten gevolgen kan hebben op het geheel.

Het kapitalisme kan in zijn ideale vorm een oplossing bieden; het uitgangspunt waarbij individuele ondernemers hun behoeftebevrediging uitstellen om te investeren, waar op termijn iedereen de vruchten van plukt.

Recht op geluk

Vanuit dit alles is een recht op geluk gegroeid waarbij ‘welzijn’ en ‘geluk’ synoniemen werden. Waarbij geluk betekent dat je alles uit de agro-industriële kan moet halen. Tegenover de wereldwijde unificatie van het consumptiestreven en principiële gelijkwaarheid staat de feitelijke ongelijkheid bij de bevrediging.

Vermeersch voorspelde een toename in de vergiftiging van de grond en lucht. Quod non. De Schelde heeft terug vissen, de lucht is nu properder dan toen onze grootouders nog rubber stookten in de tuin etc.

Geboortebeperking

De oplossing volgens Vermeersch is het drastisch verminderen van de geboortecijfers. Geboorte zorgt voor een vermenigvuldigingsfactor van alle nefaste gevolgen van de ontwikkelingsdrang, tenminste, indien we het gelijkwaardigheidsbeginsel als norm nemen. Hij roemt China als lichtend voorbeeld. Niettegenstaande dat China al heeft moeten afstappen van hun eenkindpolitiek. Westerse vrouwen kennen al een – lage – fertiliteitsgraad van 1,8% wat ook o.a. nefaste gevolgen heeft voor de vergrijzingskosten en pensioenbom.

De mens als kankercel

De mens, stelt Vermeersch is een kankercel, waarbij de harmonie tussen natuur en mens verstoort is. Niettemin Homo Sapiens altijd al een impact hadden op hun omgeving is er sinds Eva die vermaledijde appel at geen sprake meer van harmonie. Hij stelt dat de categorische imperatief van Kant als moraal dient; ”Handel steeds zo dat de regel van uw handelen tot algemene gedragsregel kan worden verheven”. Helemaal mee eens, maar leg dat maar eens uit aan de bevolking, maak dat eens concreet, handhaaf dat eens.

Kenmerken voor waarden zijn dat ze niet universeel zijn en dat mensen de enige waarderende wezens zijn. Wel, net het ecologisch probleem moet universeel aangepakt worden.

Hij besluit dat het opheffen van de mensheid om het ecosysteem te redden absurd zou zijn, want zonder is het eco-systeem geen waarde meer, aangezien er niemand meer is om het op prijs te stellen.

Ik sluit af met Burke: “We hebben een maatschappelijk contract, niet alleen met onze tijdsgenoten, maar ook met de doden en ongeborenen.”

Facebook als centrale bank

Uitgelicht

Leestijd: 5 min

Mark ‘big data’ Zuckerberg kondigde met veel aplomb zijn eigen ‘cryptomunt’ aan. Quod non. Dat Facebook – herinner Cambridge Analytica – die het niet nauw neemt met de privacy van hun gebruikers, transparantie, het nakomen van beloftes en spelregels het uithangbord is van Libra doet op zijn minst de wenkbrauwen fronzen. De Libra kent 27 stichtende leden – men wil uitbreiden naar 100 – waaronder Paypal, Visa, Mastercard, Uber, eBay en Lyft. Konden ze nu niemand beter vinden?

“Een cryptomunt is gebaseerd op het feit dat ze op een volledig gedecentraliseerde wijze ontstaat zonder dat er intermediairs, zoals banken en centrale banken, aan te pas komen”

Cryptocoin of Stablecoin?

Libra voldoet niet aan de voorwaarden van cryptomunten – een bont allegaartje van cryptoanarchisten, extropianen en libertairen met dystopische toekomstvisie – die zich baseren op het feit dat ze op een volledig gedecentraliseerde wijze ontstaan zonder dat er intermediairs, zoals banken en centrale banken, aan te pas komen. Ze staan volledig buiten het huidig betalingssysteem dat wordt georganiseerd door banken en centrale banken. Om een digitale munt te creëren die je niet zomaar kan kopiëren hanteren ze blockchain-technologie; ‘een publiek, gedecentraliseerd kasboek dat alle transacties bevat, waarbij een munt een keten is van digitaal ondertekende transacties die haar geschiedenis weergeven’, aldus Finn Brunton. Meteen voorkom je dat hetzelfde geld meermaals kan worden uitgegeven. Dat is nodig om vertrouwen te creëren in de nieuwe munt. Bovendien is een cryptomunt zoals de bitcoin – die door zijn gedecentraliseerde karakter verspreid is over talloze computers in plaats van op één server te staan – niet afhankelijk van een centrale bank.

“De Libra zal uitgeven worden op een zeer gecentraliseerde wijze met controle van zeer weinig mensen”

Gat in de markt, maar ook markt in dat gat?

De Libra zal uitgeven worden op een zeer gecentraliseerde wijze met controle van zeer weinig mensen. De Libra is gecentraliseerder dan de huidige betaalsystemen. Het is dus zeker geen disruptieve munt of ‘game changer’. Wie zat hier eigenlijk op te wachten? Wie was er vragende partij? Millennials gebruiken betaalkaarten of bank apps zoals ‘payconic’ nog sneller dan dat ze een ‘Tinder match’ consumeren. Dit met relatief lage kosten. Libra is gewoon een middel om de macht van Facebook nog uit te breiden. A fortiori zal je de Libra op specifieke manieren kunnen verzilveren in het eigen ecosysteem (Calibra) , terwijl het gebruik ervan bij concurrenten afgestraft zal worden. Vergelijk het met werknemers die uitbetaald worden in speciaal geld van hun bedrijf dat ze alleen in de eigen bedrijfswinkel kunnen uitgeven.

“Millennials gebruiken betaalkaarten of bank apps zoals ‘payconic’ nog sneller dan dat ze een ‘Tinder match’ consumeren”

Facebook zal nu over nog meer ‘big data’ beschikken. Zie de tsunami aan ‘creepy’ welgemikte advertenties maar aankomen. Bijster origineel is het ook niet. WeChat; een Chinese sociale-media app uitgebracht in 2011 is een combinatie van Twiter, Facebook en Whatsapp. En ook via WeChat is het mogelijk om rekeningen en goederen te betalen.

“Libra is een middel om de macht van Facebook nog uit te breiden. Vergelijk het met werknemers die uitbetaald worden in speciaal geld van hun bedrijf dat ze alleen in de eigen bedrijfswinkel kunnen uitgeven”

Cryptofascisten

Binnen de cryptomunten zijn verschillende stromingen. Sommigen hechten veel belang aan hun privacy en stellen dat je via elektronische betalingen enorm veel data te grabbel gooit met een mogelijke politiestaat tot gevolg. Op vlak van migratie bijvoorbeeld is deze controle al aan de hang waarbij sans-papiers worden opgespoord door patronen in financiële uitgaven te bestuderen. Anderen hebben dan weer een wantrouwen tegenover de centrale bank die het geld drukt. De monetaristen vrezen dat de bank te veel geld zal drukken met hyperinflatie tot gevolg. De derde groep wil dat geld functioneert zonder grenzen, zonder identiteiten, digitaal en zonder transactiekosten. Cryptomunten zijn – net zoals alle betaalmiddelen – gebaseerd op een verzameling overtuigingen. Betaalmiddelen hebben alleen maar waarde omdat wij geloven dat het geld in de toekomst aanvaard zal worden, om belastingen te betalen of om iets te kopen. Iets cynischer zou zijn om te zeggen dat door de bitcoin immens veel elektriciteit verspild wordt. Talloze computers draaien alleen maar om een nieuwe vorm van artificiële schaarste te creëren die zich leent tot oppotten, speculatie en het signaleren van status. Duurzaam kan je dat niet noemen.

” WeChat; een Chinese sociale-media app uitgebracht in 2011 is een combinatie van Twiter, Facebook en Whatsapp. En ook via WeChat is het mogelijk om rekeningen en goederen te betalen”

“Iets cynischer zou zijn om te zeggen dat door de bitcoin immens veel elektriciteit verspild wordt. Talloze computers draaien alleen maar om een nieuwe vorm van artificiële schaarste te creëren die zich leent tot oppotten, speculatie en het signaleren van status. Duurzaam kan je dat niet noemen.”

Game changer

Als het al zover komt, zal de Libra een munt zijn die door de financiële instelling – lees: Facebook – wordt uitgegeven. In tegenstelling tot de echte cryptomunten zoals bitcoin die enorm volatiel en Ipso facto onbetrouwbaar zijn om uitgaven of inkomsten op te baseren zal de Libra wél gedekt worden door een portefeuille van andere munten. Dat is wat financiële instellingen doen. Quid decentralisering. Ze geven deposito’s, spaarboekjes of ander financiële producten uit en dekken die door financiële activa aan te houden. Econoom De Grauwe werpt op dat; ‘de koers van de Libra tegenover de munten die Facebook aanhoudt van dag tot dag zal schommelen.’ Hoeveel Libra’s zal Facebook creëren? Facebook zou in de verleiding kunnen komen om teveel Libra’s uit te geven om zo hun winsten te verhogen wat de stabiliteit van die munt onder druk kan zetten. De financiële instelling Facebook zal ook krediet willen verschaffen in Libra. Dat kan tot zeepbellen leiden wachtend op een uitbarsting dixit De Grauwe. Kortom alle problemen van risico en stabiliteit die zich stellen in het traditionele banksysteem, zullen ook ontstaan met de Libra. De berg heeft een muis gebaard.

Twentysomething. Criminoloog. Bachelor Sociale Wetenschappen. Conservatief. Flamingant. Dwarsdenker. Scherp Satirische Neerslag. Sturm Und Drang. Koffieverslaving. Hobbyist Schilder – Theatermaker. #9000.

Feestdag van een Vlaamse natie

Uitgelicht

Leestijd: 10 min

“Zij zullen hem niet temmen, de fiere Vlaamse Leeuw,
Al dreigen zij zijn vrijheid met kluisters en geschreeuw.
Zij zullen hem niet temmen, zolang een Vlaming leeft,
Zolang de Leeuw kan klauwen, zolang hij tanden heeft (…)”

Zo dendert ons volkslied over onze harten en tongen. Deze ontembare Vlaamse leeuw is altijd nauw vervlochten geweest met de rebelse Gentse stroppendragers. Getuige daarvan is de première van het Vlaams volkslied in het revolutiejaar 1848 in de Minardschouwbrug te Gent. Het kan verkeren, zei Bredero. Anno 2019 huldigt het Gents bestuur de Guldensporenslag met een – sobere – academische zitting, voorzien van natje en droogje, maar het mocht wat meer zijn. Neen, deze keer blijft de roeptoeter op zak. De Vlaamse hoogmis is nochtans dé dag bij uitstek om stil te staan bij de rijke en woelige, maar heroïsche geschiedenis van onze natie.

“Het Gents bestuur weigert om de feestdag te gedenken met de gepaste toeters en bellers. Neen, deze keer blijft de roeptoeter op zak”

Graafschap Vlaanderen

We beginnen bij het graafschap Vlaanderen (862 – 1795) dat door het Verdrag van Verdun aanvankelijk deel uitmaakte van West-Francië en vanaf 1464 van de (zuidelijke) Nederlanden. Vanaf het prille begin weigerden de fiere en dappere Vlamingen om te buigen naar de Franse feodale leenheer. Vlamingen voeren een onafhankelijke koers. Leuk weetje; ‘Vlaanderen’ komt etymologisch van flâm, flauma (vloed, stroom). Overstroomd land dus. Sommige predikers zien deze periode al terug opduiken onder het motto; “l’histoire se répète”.

1302

Op 11 juli 1302 – meer dan 700 jaar geleden – legden de Vlamingen het juk van de Franse koning Filips IV de Schone van zich af. In een heroïsche veldslag nabij Kortrijk vernederden de Vlaamse ambachtslieden – straatvechters bij gelegenheid – het professionele Franse ridderleger. De Guldensporenslag, zo gaat de mythe, voert ons mee naar een slagveld waarbij het volk, het establishment omverwerpt. Dat ridderleger werd niet alleen verslagen, maar met de grond gelijk gemaakt. De hagiografie leert ons dat het Franse leger ‘boven de zestigduizend man sterk’ was en het onderspit dolf tegen het Vlaamse leger dat ‘slechts uit dertigduizend man bestond.’ Denk Braveheart, maar dan het origineel. Tijdens de Guldensporenslag was er geen tijd voor gutmenschen. Het was Germaans zelfbestuur versus Latijns despotisme. De Franse ridders wisten niet wat hen overkwam. Zij waren gewend te vechten volgens een strakke erecode, waaraan edellieden in gans Europa zich getrouw hielden. De slag om de gulden sporen was een concretisering van Hobbes’ bellum omnium contra omnes. Paus Bonifatius VIII werd zelfs uit zijn bed gelicht om mee te delen dat voor de eerste maal in de geschiedenis een leger van voetvolk een ridderleger had verslagen. Dit betekende het begin van het einde voor ridders als militaire kaste. Niet slecht voor wat ‘plebs’.

“Paus Bonifatius VIII werd uit zijn bed gelicht. Het was de eerste maal in de geschiedenis dat een leger van voetvolk een ridderleger had verslagen”

De ‘Leo Belgicus’ is een cartografische conventie waarbij de Nederlanden in de vorm van een leeuw werden afgebeeld.

Conscience was uiteraard een romancier die de ‘Leeuw van Vlaanderen’ schreef om de Vlaamse subnatie, binnen de Belgische natie, tastbaar gestalte te geven. Robert van Bethune; de ‘leeuw’ was zelfs niet aanwezig. Op 11 juli 1302 zat hij in ballingschap in het kasteel van Chinon. De slag was ook geen uiting van ‘nationalisme’ – een anachronisme aangezien de ‘Vlaamse natie’ nog niet bestond – maar eerder een klassenstrijd. Ach wat doet het er toe. Het blijft het verhaal van de underdog; het volk tegen de beter georganiseerde onderdrukker. Een beter gemeenschappelijk verleden of glorieuze mythe kan je voor een natie niet bedenken.

Vlaamse Beweging

In Vlaanderen was er na de onafhankelijkheid van België sprake van een ‘blocked mobility’; de idee dat sociale mobiliteit – volgens De Tocqueville één van de basisvereisten van een democratie – geblokkeerd is. Sociale mobiliteit, of het gebrek daaraan, is een krachtige katalysator tot zelfredzaamheid en emancipatie. Het revolutiejaar 1848 zorgde nog voor een laatste oprisping van Belgisch patriottisme die tot 1870 duurde als reactie tegen de annexatie van Frankrijk onder Napoleon III. Een gemeenschappelijke vijand zorgt nu eenmaal voor een ingroup/outgroup. Guido Gezelle, flamingant van het eerste uur, schreef; “Wees Vlaming, dien God Vlaming schiep. Wees Vlaming zeg ik u, herwake Vlaming Nu!”.

In 1893 werd het algemeen enkelvoud stemrecht ingevoerd waarmee België en Wallonië hun doodsvonnis tekenden. De Waalse leiders pleitten voor een afscheiding van Vlaanderen en Wallonië omdat ze de democratische meerderheid vreesden. Jules Destrée stelde een federatie voor met twee onafhankelijke vrije volkeren. Ze zaten met de ‘peut’ zou Hedebouw zeggen of zaten ze met het profitariaat van de Fransdolheid? Eind 19e eeuw was de bewustwording dan ook compleet; Vlaamse vlag, Vlaams volkslied, Vlaamse feestdag. Conscience leerde niet alleen zijn volk lezen, hij leerde het ook feesten. In 1973 riep de Vlaamse Gemeenschap 11 juli uit tot officiële feestdag van Vlaanderen.

“In 1973 riep de Vlaamse Gemeenschap 11 juli uit tot officiële feestdag van Vlaanderen.”

De testosteronrevolutie

Leuven Vlaams was een repliek op het Franse taalimperialisme en het misprijzen van de eentaligheid. Taal is de beste waarborg voor de bloei van een volk en het belangrijkste kenmerk van de natie. In 1962 werd de taalgrens vastgelegd; Vlaanderen eentalig Vlaams, Wallonië eentalig Frans en Brussel tweetalig. Vlaanderen ging uit van het territorialiteitsprincipe. Maar de Franstaligen behielden het personaliteitsbeginsel en bleven dus rustig verder keuvelen in het Frans. De Vlamingen beseften dat zij de demografie aan hun kant hadden. James Kennedy schrijft dat de culturele omwenteling van de jaren 60 kon plaatsvinden omdat het protest en een deel van de elite gelijkaardige motieven hadden. De Christendemocraten – altijd de grootste in Vlaanderen – dreigden hun hegemonie te verliezen aan de Volksunie. Ze werden terug Vlaamsgezind. De socialisten en liberalen waren belgicisten omdat ze hoopten te profiteren van Waalse stemmen. Het startschot van mei ’68 werd gegeven in Parijs. Het ongenoegen van de mannelijke studenten die niet op meisjeskamers mochten komen slapen katapulteerde Europa in een sociale testosteronrevolutie.

Het moreel superieure links had die flamingantische stempel van ’68 niet zien aankomen. Zij zochten en vonden soelaas voor hun identiteitscrisis bij het evangelische Rode Boekje van Mao.Toen Leuven Vlaams een nationale dimensie kreeg trokken ze zich terug. Van de weeromstuit hingen mensen als Paul Goossens maar anti-Vlaamse, pro-Belgische en pro-Europese idealen nastreven. In hun kielzog omarmden ze een misplaatste multiculti en importreligie die het licht van de verlichting wil doven. Het Postmodernisme leidde tot spirituele verarming. België kent 28 zelfmoordpogingen per dag. In de publieke moraal heeft alles zijn prijs maar niks zijn waarde. Nietzsche voorspelde alreeds dat de dood van God samenvalt met de dood van onze cultuur en onze moraal. Dit heeft als gevolg dat de mens, gedreven door massaconsumptie, alles zal gaan banaliseren. Dit zal uiteindelijk uitmonden in nihilisme met zelfobsessie, spirituele woestenij en leegte als resultaat. We verheffen fysica tot metafysica en we vernietigen alles wat in de weg staat van de bevrediging van onze materialistische menselijke impulsen. We waren verlost van de verstikking van de pastoor maar de aasgieren stonden klaar. Een hervorming kan een revolutie tegenhouden en een revolutie kan een hervorming tegenhouden, schreef Burke.

“In de publieke moraal heeft alles zijn prijs maar niks zijn waarde. We verheffen fysica tot metafysica en we blijven achter in spirituele woestenij”

De absolute individualiteit waarbij kosmopolieten de natie vervangen door het individu en de staat door de wereld slaat elke verbondenheid aan diggelen. De cultuurrelativisten negeren elke basale sociale, culturele en evolutionaire principe. De liberale Hun idealen van ‘individuele vrijheid’ en ‘gelijkheid’ zijn een contradictio in terminis aangezien ‘gelijkheid’ betekent dat de ‘vrijheden’ van bepaalde mensen moet ingeperkt worden. Niettemin hebben idealen een natiestaat nodig om concrete gestalte te krijgen.

Staatsmisvormingen

De eerste staatshervorming onder Eyskens maakte een einde aan het unitaire België. Vlamingen wilden culturele autonomie onder andere in de vorm van taalwetgeving. Er kwam een paritaire ministerraad en twee cultuurgemeenschappen. De unitaire partijen liepen ook op hun einde. Dit alles had een hoge prijs; de ‘grendelgrondwet’. We werden afgekocht met speciale procedures en het instellen van bijzondere meerderheden waardoor de macht van de Vlaamse demografische meerderheid werd ingeperkt. In concreto betekent dit dat we voor iedere majeure hervorming een tweederdemeerderheid in de kamer moeten combineren met een meerderheid in elke taalgroep. De Franstaligen werden ‘demanders de rien’. Waalse regionalistische en anti-Vlaamse partijen zoals Rassemblement Wallon het daglicht zagen. De Vlaamse beweging vervelde van taalbeweging naar politieke, sociale en economische beweging. De taalgrens groeide uit tot een grens tussen gewesten en gemeenschappen.

“We werden afgekocht met speciale procedures en het instellen van bijzondere meerderheden waardoor de macht van de Vlaamse demografische meerderheid werd ingeperkt.”

In de jaren ’70 deed Tindemans de regering vallen met het ‘Egmontpact’, waaruit het Vlaams Blok vloeide. Onder Martens kwamen er maar liefst twee staatshervormingen. Martens zorgde ervoor dat de culturele gemeenschappen echte gemeenschappen met bevoegdheden werden. In ’80 kregen de Duitse, Franse en Vlaamse gemeenschappen én gewesten een eigen raad. De Vlamingen voegen de raden van de gemeenschappen en gewesten samen, waardoor zij een regering minder hebben dan de Franstaligen. Bij de derde staatshervorming werd een ruim pakket bevoegdheden naar de gemeenschappen en gewesten verscheept. België was de facto federalistisch. Dehaene hervormde België finaal tot een formeel federalistisch koninkrijk. Vanaf ’95 konden de volksvertegenwoordigers van de deelstaten eindelijk rechtstreeks verkozen worden. Later volgden nog de vijf resoluties en het nooit uitgevoerde grondwetsartikel 35.

Ondertussen werden de twee democratieën steeds pijnlijk duidelijker; socio-economisch, BRT werd VRT, eigen onderwijs, eigen verenigingen en vakbonden, eigen televisiezenders, eigen media etc. Bovendien voegden steeds meer partijen het adjectief ‘Vlaams’ toe aan hun partijnaam. Feitelijke apartheid dus. De VU had geen bestaansreden meer. De meeste van hun partijstandpunten werden uitgevoerd en ze hadden geen antwoord op de ‘blocked democracy’ en ‘blocked economy’.

In 2011-2012 kwam de splitsing van de vermaledijde kieskring BHV tot stand. Na zes staatsmisvormingen kan je het patroon wel ontrafelen. Iedere staatshervorming roept de volgende op. Vlaamse politici vragen autonomie wat ontzegd wordt door de Belgische politiek waardoor de Vlaamse publieke opinie radicaliseert en de elite dan maar schoorvoetend een halve ‘toegift’ doet. Een staatshervorming wordt eens uitgekleed bij de onderhandelingen, vervolgens nog eens bij de wetteksten en tenslotte nog eens bij de uitvoeringsbesluiten, tot ze volledig met de billen bloot staat. De feitelijke apartheid zorgt voor ‘blocked democracy’. Sociaal en cultureel zijn we vrij, maar democratisch en economisch hangen we nog aan de ketting. Iedereen bevoegd, niemand verantwoordelijk is een korte samenvatting van de Belgische politiek.

“Een staatshervorming wordt eens uitgekleed bij de onderhandelingen, vervolgens nog eens bij de wetteksten en tenslotte nog eens bij de uitvoeringsbesluiten”

Buitenstaanders zouden – teneinde de collectieve splitsingsziekte te stoppen – kunnen opwerpen dat het weerbericht splitsen niet voor beter weer zorgt, maar dan zou ik opperen dat het misschien wel voor een juistere weersvoorspelling zorgt.

“Iedereen bevoegd, niemand verantwoordelijk is een korte samenvatting van de Belgische politiek”

Natievorming

Vlaanderen is een natie, zoals duidelijk staat geschreven in het Handvest voor Vlaanderen, dat door de Vlaamse regering in 2012 werd voorgesteld. En de natuurlijke, logische roeping van een natie is een soevereine staat worden. En iedere nationalist streeft ernaar om staatsgrenzen te laten samenvallen met de grenzen van de volksgemeenschap, maar beseft dat grenzen nooit absoluut mogen zijn.

Identiteit, waarden, normen en tradities worden over de hele wereld door gemeenschappen gebruikt als houvast tegen de uitdagingen van de globalisatie. Dankzij de staat kan de natie begrenst worden en dankzij de natie krijgt de staat legitimiteit. Grenzen zijn voor een staat wat de huid is voor het lichaam.

” Grenzen zijn voor een staat wat de huid is voor het lichaam”

Natuurlijk is een natie contingent. Het is een verbeelde gemeenschap. Veel van ons maatschappelijke denken is niet natuurlijk en wat wel natuurlijk is, is niet perse wenselijk of moreel goed. Vandaar dat de mensheid ook ‘cultuur’ kent; het totaal aan collectieve representaties die gedeeld worden door een natie. En dat is niet zinnebeeldig. Het gaat over het verbinden van personen die elkaar niet persoonlijk kennen. Identiteit is geen doel maar een middel tot samenleven. De Oostenrijkse socialist Bauer typeerde een natie als een op taal gebaseerde cultuurgemeenschap gegroeid uit een lotsgemeenschap. Dat klopt. Vandaag gedenken we onder andere de taalstrijd en ons lot is inderdaad – volledig contingent – aan elkaar verbonden door dit lapje grond; Vlaanderen.

We moeten blijven slaan op de nagel die ‘taal’ heet. De leitkultur bepaalt, meer dan de sociale en lokale afkomst de toekomstmogelijkheden van de mensen en geeft dus mee vorm aan hun identiteit. Zolang de integratie even groot of groter is dan de mobilisatiegraad ontstaat er geen probleem, schreef Deutsch. De versmelting van cultuur en politiek is het wezen van het nationalisme. De moderne mens staat in loyauteit tegenover een cultuur in plaats van tegenover een vorst.

“De versmelting van cultuur en politiek is het wezen van het nationalisme. De moderne mens staat in loyauteit tegenover een cultuur in plaats van tegenover een vorst”

Identiteit huist in de sociaal-constructivistische theorie die voortdurend wordt heruitgevonden door de impliciete dialoog tussen de leden van de gemeenschap. De Vlaamse beweging dient in staat te zijn om de belangen van de specifieke klassen en groepen in de natie, op te nemen in de nationale agitatie en in nationale termen uit te drukken.

“De Vlaamse beweging dient in staat te zijn om de belangen van de specifieke klassen en groepen in de natie, op te nemen in de nationale agitatie en in nationale termen uit te drukken”

11 juli bewijst hoe sterk het volk staat tegenover de culturele elite. De Vlaamse iconografie had zoveel gewicht dat de officiële instanties niet anders konden dan die symbolen te canoniseren. In tegenstelling tot andere landen waar de staat de symboliek oplegt aan het volk. De bevoegdheid rond feestdagen zou beter bij de gemeenschappen liggen. Feestdagen zijn een culturele gelegenheid die bij de gemeenschappen hoort.

‘De Vlamingen hebben gestreden, niet met bloed maar met inkt’, schreef De Wever. Via democratische verkiezingen en dialoog gaan we naar de volgende staatsstructuur. Het confederalisme is het logische vervolg van de loop van de geschiedenis. Vlaanderen komt van ver, maar we zijn er evenwel nog niet. 11 juli is nog niet onze ‘quatorze juillet.‘ Er is nog geen massagevoel.

“Vlaanderen komt van ver, maar we zijn er evenwel nog niet. 11 juli is nog niet onze ‘quatorze juillet.‘ Er is nog geen massagevoel”

Met België indien mogelijk, zonder België als het moet, zei Frans Van Cauwelaert, maar altijd voor en door Vlaanderen. We moeten streven naar een ‘civis romanus sum‘. Hroch onderscheidt drie fasen in de natievorming; belangstelling voor de taal, de geschiedenis en de gebruiken waarop een agitatie van een kleine groep patriotten volgt en tenslotte – de fase waarin flaminganten zich nu bevinden – de doorbraak naar de massa. In een stellingenoorlog moeten één voor één alle pijlers van de burgerlijke samenleving worden veroverd; onderwijs, uitgeverijen, vakbonden, civil society et cetera. Eerst vindt er een geestesrevolutie plaats, dan pas een politieke. Mensen hebben nu eenmaal liever de zekerheid van problemen dan de onzekerheid van oplossingen. De massa is zodanig miskweekt dat die de bestaande maatschappij als begerenswaardig erkent en dus haar ketens gewillig draagt.

Nationalisme is geen vastgegroeide ideologie maar groeit organisch. Een nationalist is terecht trots op zijn volk, trots op zijn cultuur, maar weet juist vanuit die ingesteldheid andere volkeren en hun cultuur te waarderen. 

Voor Vlaanderen, voor rechtvaardigheid, voor de toekomst!

Confederalisme; ceci n’est pas un pays!

Uitgelicht

Leestijd: 10 min

België; staat van ontbinding

Na de revolutie en de onafhankelijkheid in 1830 was België een natiestaat. De natie had een identiteitsbeleving die zich veruitwendigde in de hoge Franstalige burgerij die genoot van het cijnskiesrecht. De grondwettelijk verankerde taalvrijheid betekende de facto dat de Franstaligen zich de moeite konden getroosten om Nederlands te leren. De Vlaamse beweging hield zich toen vooral bezig met het definiëren van die Belgische identiteit. Hendrik Conscience, een Belgicist die als vrijwilliger vocht in de revolutie, wou met het schrijven van de ‘Leeuw van Vlaanderen‘ zijn steentje bijdragen. In de eerste druk in 1838 stond in het voorwoord te lezen; “Het staatsbestuur spant zich in om het verschil tussen de twee delen van het land te doen verdwijnen. Het middel is de verfransing. Indien het staatsbestuur dan toch een versmelting wil, dat men dan de meerderheid van de natie ervan tot grondslag neme! Of dat men elk het zijne laat.”

Het tij keerde in 1893 met de invoering van het algemeen stemrecht. De gewone Vlaming betrad de democratie. Dit zorgde voor een Franstalige tegenbeweging. De Vlaamse beweging evolueerde naar het cultiveren van een Vlaamse subnatie. Dit culmineerde in de ultieme clash in de jaren ’70 met de ontdubbeling van België in ‘autonome’ Vlaamse en Franstalige entiteiten. Zelfbestuur werd door de unitaire partijen uitgekleed tot culturele autonomie voor de twee gemeenschappen en de Duitstalige minderheid. Alles werd gedaan om aan Vlaanderen de kenmerken van een echte staat te geven: één volk, één gebied, één taal, één cultuur. Infrastructuur en economie werden naar de drie gewesten verbannen.

“Wallonië hangt aan het infuus, waarbij transfers als shots morfine worden toegediend”

Sociale zekerheid is een vangnet, geen hangmat

In iedere discussie is er altijd wel een ‘slimmerik’ die zegt dat wij vroeger afhankelijk waren van Wallonië en dat onze economie ooit vierkant draaide. Nou moe! Die ongelijkheid werd gecreëerd door de Franse burgerij. In de eeuw na de onafhankelijkheid van België werden de Vlaamse nijverheden zoals textiel minder ondersteund dan de metaalindustrie in Wallonië. Er werden de helft meer staatsspoorwegen aangelegd in Wallonië dan in Vlaanderen. De grondbelastingen waren lange tijd ongelijk verdeeld. In 1864 was 43 procent van Vlaanderen geletterd tegenover 70 procent in Wallonië. De hogere – lees: verfranste – standen in Vlaanderen waren even rijk als in Wallonië maar de lagere stand was armer. Land van tegenstellingen; meer behoeftigen tegenover meer renteniers, meer analfabeten tegenover meer ontwikkelden, meer gemoord tegenover meer gebeden. De criminaliteit van het geweld wijkt en de criminaliteit van het bedrog stijgt met het beschavingspeil. Men kan gewag maken van een toenmalige culturele achterstand, sociale taalgrens, economische inzinking en menselijke verschrompeling. Stap nu terug in je DeLorean richting 21e eeuw.

Vlaanderen haalt momenteel een werkzaamheidsgraad van 75 procent tegenover 63 procent in Wallonië. Wallonië slaagt er in om met 32 procent van de bevolking 23 procent van het bbp te produceren. Terwijl in Vlaanderen de vacatures stijgen, stijgen in Wallonië – met enige overdrijving – de ‘hangmatwerklozen’. Relatief gesproken telt Wallonië dubbel zoveel werkzoekende uitkeringsgerechtigden (cijfers RVA). Vlaanderen goed voor 58 procent van de bevolking heeft 26 procent leefloners, Wallonië met zijn 32 procent van de bevolking heeft 47 procent leefloners ( bij het typen corrigeerde mijn tekstverwerker dit steevast naar ‘leeglopers’). Die regionale verschillen worden meestal doodgezwegen in de tabellen. Wallonië hangt aan het infuus, waarbij transfers als shots morfine worden toegediend

“Wallonië telt dubbel zoveel werkzoekende uitkeringsgerechtigden”

Mild despotisme

De bestaansredenen voor de Belgische federale structuren hebben niks te maken met een opwelling van ‘patriottisme’, maar alles met blanco cheques die vanuit het Noorden verzonden worden om de Zuidelijke putten te vullen. Hiermee wordt Wallonië aan het infuus gelegd en wordt hen elke zelfredzaamheid ontnomen. De slechte leef- en woonomstandigheden bij onze Franstalige buren komen niet voort uit een tekort aan zorg, maar door een overdaad aan zorg. Het zacht democratisch mild despotisme doet het onmondige volk vervellen tot een volgzame, homogene groep kuddedieren verslaafd aan de transfers die druppelsgewijs worden toegediend. We hebben het Zuiden van het land afhankelijk gemaakt van het Noorden zoals het middeleeuwse lijfeigenschap van een horige. Te verregaande wettelijk bijstand vormt een inperking op de persoonlijke vrijheid en draagt bij tot de toenemende ‘overheidsbureaucratisering’ en slaat bovendien iedere sokkel voor solidariteit weg, schreef De Tocqueville. Beide deelstaten zakken weg in het zompige moeras dat België heet. Zonder homogene bevoegdheden en transparante transfers is iedere staatshervorming een kat in een zak. Jaarlijks stroomt er minstens 10 miljard euro van Noord naar Zuid en structureel levert het niks op. In ‘The Road To Serfdom’ schreef Hayek; “overheidsoptreden leidt altijd tot meer overheidsoptreden.” Dit is het fundament waarop l’état PS en het cliëntelisme gestoeld zijn.

“Er stroomt 10 miljard euro van Noord naar Zuid. Overheidsoptreden leidt altijd tot meer overheidsoptreden. Dit is het fundament waarop l’état PS en het cliëntelisme gestoeld zijn”

Oppositie creëert confederalisten.

“De heropstanding van de vele volksgemeenschappen op ons oude Europese continent, dat herboren nationalisme is ditmaal geen duistere of irrationele kracht. Wanneer ze gekoppeld wordt aan de beginselen van de liberale democratie en meer bepaald aan de grondwettelijke vergrendeling van de elementaire rechten en vrijheden van het individu, levert ze integendeel een bevrijdende energie.”, schreef Verhofstadt in zijn burgermanifesten. Van Rompuy vulde aan met; “een doorgedreven staatshervorming is pas mogelijk als de Vlaamse partijen wegblijven van de onderhandelingstafel.” Er was een tijd waarin Guy Spitaels met zijn PS de wind in de zeilen hield van het Waals regionalisme, toen verpersoonlijkt door de Voerense burgemeester José Happart. Vande Lanotte had ooit het idee om de werkgelegenheidsbevoegdheden in hun geheel over te hevelen naar de gewesten. Wat hadden deze sujetten allemaal gemeen? Ze zaten in de oppositie. Eens uit de oppositie schreef Verhofstadt; “Identiteit leidt naar de gaskamers van Auschwitz”. Wiens brood men eet, diens woord men spreekt? Het kan verkeren zei Bredero.

“Identiteit leidt naar de gaskamers van Auschwitz”

Sire, il n’y a pas de Belges

Leopold I schreef dat België, door de aard en de samenstelling van zijn bevolking, nooit tot een natie kon uitgroeien. Voortschrijdend inzicht heet dat. Baudelaire omschreef het Belgische volk als de verschillende bevolkingsgroepen; Vlamingen en Walen, die samen de inwoners van België vormen. Belg word je, volgens Baudelaire, omdat je gezondigd hebt.

De Walen mogen dan wel bewezen hebben dat ze voor alles Belg en unitair gezind zijn; wat maakt dat uit aangezien de meerderheid van de Vlamingen niet de minste neiging vertoont om daarin mee te gaan! Na de een of andere verkiezing zal het ongelukkige staatshoofd achter een onvindbare regering aanhollen. België kan dan door implosie verdwijnen. Wat zou de Vlamingen dan in de weg staan om unilateraal hun onafhankelijkheid te proclameren en zich tot natie te verklaren? Alle instrumenten voor hun toekomstige legitimiteit hebben zij al gecreëerd“, schreef François Perin alreeds in 1981.

“Belg word je, volgens Baudelaire, omdat je gezondigd hebt”

Artikel 35

VDB – niet de gedopeerde coureur die zich god waande – maar de gewezen minister achter de Agusta-affaire en het Zilverfonds (ook een affaire) waant zich… nuja ook god. Hij schuimt de publieke opinie af om te verkondigen dat het confederalisme een fata morgana is. Herinnert Frank zich dat hij in 1993 – het gezegende geboortejaar van ondergetekende – als spa-voorzitter grondwetsartikel 35 goedkeurde? Dat bewuste – nooit uitgevoerde – artikel is volgens wijlen Dehaene de grondslag voor een confederale staat. Artikel 35 zegt dat dat de federale overheid enkel die bevoegdheden mag uitoefenen die haar uitdrukkelijk zijn toegewezen door de grondwet en de gewone wetten. Alle andere, ‘residuaire’, bevoegdheden, worden dan automatisch aan de deelstaten toegewezen. Dit doet verdacht veel denken aan het confederale model van N-VA.

“Herinnert Frank zich dat hij in 1993 grondwetsartikel 35 goedkeurde?”

Niet alleen artikel 35 werd door de ‘tjeeven‘ in het leven geroepen, de vijf resoluties werden 6 jaar later ook goedgekeurd. In deze resoluties werd onder meer gepleit voor een Vlaamse en een Franstalige deelstaat met daarnaast twee kleinere entiteiten; Brussel en de Duitstalige Gemeenschap. De institutionele band tussen Brussel en Vlaanderen moest versterkt worden met onder andere de rechtstreekse verkiezing van de Brusselse leden van het Vlaams parlement. De fusie van Brusselse gemeenten moest ook onderzocht worden en het was hoog tijd voor fiscale autonomie en meer homogene bevoegdheidspakketten.

Conferalisme; un fédéralisme des cons

Bij het confederalisme belanden bijna alle bevoegdheden bij de deelstaten die zelf kunnen beslissen wat ze er mee doen en die dan ook zelf instaan voor hun inkomsten én uitgaven ; weliswaar met onderlinge solidariteit gekoppeld aan afspraken en verantwoordelijkheid. Alleen die restbevoegdheden, waar beide deelstaten het over eens zijn dat ze best overkoepelend worden georganiseerd zoals; veiligheid, defensie, het afbouwen van de staatsschuld en buitenlandse zaken blijven federale materie. Dit lijkt verdacht veel op grondwetsartikel 35.

“Een statenbond, waarin Vlaanderen en Wallonië volwaardige staten worden en die vrij overeenkomen wat zij nog zinnig samen zullen doen en onder welke voorwaarden”

Heden ten dage leven we in een ‘Belgo-co(n)federatie’. In dit huis met vele kamers vinden we alle centrifugale en centripetale krachten die België palliatief maken terug. We hebben evenwaardige gemeenschappen en gewesten (voor Vlaanderen positief, voor België centrifugaal). Alle wetten en decreten in dit landje zijn bovendien evenwaardig. Het in foro interno, in foro extrerno principe geeft Vlaanderen de slagkracht om in het buitenland verdragen te sluiten die binnen de Vlaamse bevoegdheden vallen. Dit alles lijkt aan te tonen dat de deelstaten werkelijk mogen leven en handelen als kleine ‘republiekjes’. Niets is minder waar. België is verworden tot een institutioneel kluwen dat de volgzame burger een rad voor de ogen moet draaien en hen elke zin tot civil society of ondernemen moet ontnemen. Mobiliteitsministers Weyts en Bellot moeten telkenmale naar de Raad van State met de vraag wie nu bevoegd is voor wat. Herinner u de tweet van Ben Weyts; Een potvis in de zee? Federaal. Een potvis op het strand? Vlaams. Het gaat om een bewust gehouden complex systeem van de Franstalige minderheid in België. Dit gaat over dwingende centripetale elementen die België constitutioneel betonneren en Vlaanderen ‘afgrendelen’. De sloten zijn minzaam bekend; bijzondere meerderheidswetten, paritaire comités, de 60 – 40 regel et cetera. De Gravensteengroep (waartoe wijlen professor Vermeersch behoorde) vroeg zich jaren geleden al af hoe ze deze grendels kunnen openen teneinde een einde te maken aan het democratisch deficit en de volkssoevereniteit terug in ere te herstellen.

Dit alles is de slotsom van een compromis à la Belge; een dwangdemocratie die in de weeromstuit meer afkeer dan liefde opwekt voor het Belgisch instituut.

“Dwangdemocratie die meer afkeer dan liefde opwekt voor het Belgisch instituut”

Brussel

In ruil voor de splitsing van BHV ontvangt Brussel jaarlijks 2 miljard euro meer dan het Vlaams en Waals gewest. Dankzij de waardering van het vastgoed krijgen ze ook meer belastingontvangsten. In totaal beschikken ze over twee derde meer middelen dan de andere gewesten en daar krijgt het volk instortende tunnels voor terug. De splitsing van BHV had moeten gekoppeld worden aan de institutionele hervorming van de hoofdstad. Er is nood aan een grondige opkuis in tegenstelling tot het ‘geswiffer’ van de afgelopen jaren. Brussel is een amalgaam van 19 gemeenten, 19 burgemeesters – die elk hun eigen bal willen -, 19 OCMW’s en 6 politiezones. Een mooi voorbeeld is het Zuidstation dat gespreid ligt over drie politiezones. Performant kan dat toch niet zijn.

“In ruil voor de splitsing van BHV ontvangt Brussel jaarlijks 2 miljard euro meer dan het Vlaams en Waals gewest”

VDB gebruikt Brussel in iedere confederale discussie als dooddoener. Maar dat is een achterhoedegevecht. In de Canadese provincie Québec hebben ze een ander systeem van sociale zekerheid dan in de rest van het land en dat werkt!

Een van de confederale pistes bezorgt de Brusselaars zelfs een ongeziene luxe. De Brusselse autonomie zou kunnen uitbreiden en meer Vlaamse investeringen genieten. Bovendien kunnen ze van deelstaat veranderen zonder fysiek zich te moeten verplaatsen. Naar analogie met de vijf resoluties kunnen de Brusselaars kiezen tussen het Vlaams of Franstalig stelsel wat betreft de aanvullende takken (kinderbijslag en gezondheidszorg) en de inkomensvervangende takken (pensioenen en werkloosheidsuitkeringen). Dit is geen keuze à la carte. Confederalisme werkt met een all-in menu.

Als een Zwitsers horloge

Zwitserland, gidsland? In Zwitserland huizen 4 taalgroepen waarbij decentralisatie heerst en veel macht bij de gemeenten en kantons ligt. De centrale overheid in Bern werkt als een stolp. Decentralisatie doet de overheid krimpen. David Stadelmann toont in zijn onderzoek aan dat decentralisatie ervoor zorgt dat de kantons zelf opdraaien voor hun schulden. Het vastgoed daalt namelijk in waarde naarmate de schulden van het kanton stijgen. Kiezers zullen twee keer nadenken vooraleer ze stemmen voor ‘gratispolitiek’ waarbij de schulden hoog oplopen.

“Decentralisatie doet de overheid krimpen. Het zorgt voor beleid op maat en werkt zelfredzaamheid in de hand”

De wereld verandert sneller dan ooit; globalisatie, migratie, Brexit, handelsoorlogen, klimaatproblematiek et cetera. Centrale overheden – wist, alweer de Tocqueville – hollen altijd achter de feiten. Als boutade kan je stellen dat Monaco met 31.000 inwoners het ideale land is. Decentralisatie zorgt voor beleid op maat en werkt zelfredzaamheid in de hand.  Dit land kent twee verschillende economieën met verschillende snelheden en verschillende noden. Wallonië zou bijvoorbeeld kunnen genieten van een lage vennootschapsbelasting. Omdat ze vertrekken vanuit een klein aantal bedrijven verliezen ze weinig overheidsontvangsten.

Gedecentraliseerde landen lenen zich bovendien beter tot referenda. Hierdoor staat het volk dichter bij het beleid en de politieke macht. Via referenda heeft de wetgevende en uitvoerende macht voeling met wat er leeft bij de bevolking. Deze referenda kunnen gebruikt worden als barometer, niet als bindend drukkingsmiddel. Ze kunnen aberraties zoals de Brexit of het massaal investeren in zonne-energie in het zonne-arm Vlaanderen en de bijhorende Freya factuur voorkomen. In referendumdemocratieën zijn mensen beter geïnformeerd, gelukkiger en welvarender.

Dit land smeekt om euthanasie

Geef Vlaanderen én Wallonië waar ze beiden recht op hebben. Wat je zelf doet, doe je zelf. Laat Vlaanderen zijn welvaart in eigen handen nemen. De schaal van de herverdeling, van de redistributie, van de hele sociale zekerheid, moet de schaal zijn van de gedevolueerde regio, van de geconfedereerde entiteiten zoals Jean-Pierre Rondas schrijft in een opiniestuk op Doorbraak. Splits de sociale zekerheid. Geef volle fiscale autonomie en homogene bevoegdheden.

“Splits de sociale zekerheid. Laat Vlaanderen zijn welvaart in eigen handen nemen”

Ik wil een lans breken voor een bedachtzame evolutie. Dat betekent geleidelijk en overzichtelijk. Een revolutie laat een vacuüm na en je weet niet wie of wat dat vacuüm zal vullen. Na de Franse revolutie kwam de terreur van Robespierre en de dictatuur van Napoleon. De revolutie eet altijd haar eigen kinderen op. De juiste hervorming voorkomt revolutie, maar revolutie kan ook een hervorming voorkomen. Een staat die niet beschikt over de middelen tot verandering, beschikt niet over de middelen tot behoud, schreef Burke. Normaliter moet in de vorige legislatuur de grondwetsartikelen opengezet worden die in de volgende legislatuur voor herziening vatbaar zijn. Deze moeten dan door de regering, senaat en parlement worden goedgekeurd. Begin met het uitvoeren van artikel 35. Voor een staatshervorming is niet altijd een grondwetsherziening nodig. De absurde ondemocratische bijzonder meerderheid is wel van tel. Dat betekent een tweederdemeerderheid in de kamer en een meerderheid in elke taalgroep.

“Een staat die niet beschikt over de middelen tot verandering, beschikt niet over de middelen tot behoud”

Recht zonder macht is machteloos, macht zonder recht is tirannie. We moeten zorgen dat wat rechtvaardig is machtig is en wat machtig is rechtvaardig is.

Twentysomething. Criminoloog. Bachelor Sociale Wetenschappen. Conservatief. Flamingant. Dwarsdenker. Scherp Satirische Neerslag. Sturm Und Drang. Koffieverslaving. Hobbyist Schilder – Theatermaker. #9000.

Summer of ’19

Zelfverklaarde experten en Klimaatgoeroes reppen zich tot ideologische recuperatie. Alle hens aan dek. Wat doet deze ondraaglijke hitte met ons lichaam, brein en de natuur? De klimaatverandering is tastbaar! Is dit het vagevuur of bevinden we ons al in de hel? Neen, de hel dat zijn de anderen. Ons gestel is enkel bezig met overleven en meer van die pseudowetenschappelijke onzin.

Hitte? Bij 30 graden doen ze in het Midden-Oosten een Nikab aan; lekker weertje. De Olympische spelen, de Tour en het WK voetbal. Stuk voor stuk bovenmenselijke prestaties die zich al jaar en dag afspelen in deze ‘verschroeiende’ hitte. Alsof een zomerbriesje een levensbedreigende soa brengt.

“Hitte? Bij 30 graden doen ze in het Midden-Oosten een Nikab aan; lekker weertje. Alsof een zomerbriesje een levensbedreigende soa brengt”

Natuurlijk valt het leven niet stil bij 30 graden. Ons libido schiet door het hormonendak. De liefde wordt juist méér en intenser bedreven bij een hittegolf. Liefde als gymnastiek aan de rekstok. De zwetende feromonen tieren welig. De rokjes en jurkjes worden met de dag korter. De gladgeschoren benen, met daartussen een verticale glimlach – schreef een Vlaamse reus ooit – lijken geen einde te hebben. En de bikini doet zijn herintrede.

“Ons libido schiet door het hormonendak. De liefde wordt juist méér en intenser bedreven bij een hittegolf. Liefde als gymnastiek aan de rekstok. De rokjes en jurkjes worden met de dag korter. De gladgeschoren benen, met daartussen een verticale glimlach lijken geen einde te hebben. En de bikini doet zijn herintrede.”

Wij lijden collectief aan obsessief compulsieve weerdwangneuroses. Als er drie vlokken sneeuw zijn gevallen is het openbaar leven ontwricht. Iedereen moet thuiswerken, ja zelfs de treinconducteurs en trams krijgen dan een dagje verlof zonder dat ze daarvoor hoeven te staken. De burger moet zich het zout uit de mond sparen want er dreigt schaarste.

Als de hitte zich aandient zijn we slachtoffer van een noodtoestand en worden onze rechten geschonden. Het besproeien van ons gemillimeterd gras, het vullen van ons zwembad, het wassen van onze sportwagen cabriolet. Strafbaar. Een boete is een belasting voor een fout en een belasting is nu eenmaal een boete voor succes.

“Een boete is een belasting voor een fout en een belasting is nu eenmaal een boete voor succes”

Het (al)weergezeik is een abstract expressionistisch schilderij met een vleugje surrealisme zoals alleen België kenmerkt en weergeeft hoe onbenullig ons bestaan is. Niets deugt, leve het volk. Hittegolven in dit noordelijke land bestaan niet. Ze zijn
de fantoompijnen van een over het paard getilde bourgeoisie.

“Niets deugt, leve het volk. Hittegolven in dit noordelijke land bestaan niet. Ze zijn de fantoompijnen van een over het paard getilde bourgeoisie”

‘Je kunt alle bloemen plukken, maar de lente houd je niet tegen’, schreef Pablo Neruda. Ik doe alvast mijn regendans op mijn stadsterras. Leve de zomer!

Social justice warriors & hun ‘wokeness’

Social justice warriors zijn de verlichte despoten die extreem ‘woke’ zijn zoals dat bij de hipsters heet; pathologisch gecrispeerd en overgevoelig voor alles wat zij als sociaal onrecht beschouwen. En dat is ongeveer….alles. Zo eisen sommige social justice warriors dat er bij klassieke literatuur ‘trigger warnings’ worden geplaatst: waarschuwingen voor aanstootgevende of politiek incorrecte passages. Het verleden als rijk van het kwade.

“Zo eisen sommige social justice warriors dat er bij klassieke literatuur ‘trigger warnings’ worden geplaatst: waarschuwingen voor aanstootgevende of politiek incorrecte passages. Het verleden als rijk van het kwade”

Zij kijken met een absolutistisch, ideologisch gekleurd referentiekader naar onze traditie en (kunst)geschiedenis en kleven er een stempel op: ‘We do not approve’. Alles van voor de #metoo affaire is seksistisch en racistisch waardoor het – paradoxaal genoeg – door hun cultuurrelativistische dogmatische kijk op de wereld onmogelijk is om nog andere culturen en tijden te kennen. Tolerantie die enkel zichzelf tolereert. Het woke-kalifaat springt op de sociale media-bres, enkel en alleen indien de vermoedelijke snoodaard een tot de middenklasse behorende blanke man van middelbare leeftijd is.

“Tolerantie die enkel zichzelf tolereert. Het woke-kalifaat springt op de sociale media-bres, enkel en alleen indien de vermoedelijke snoodaard een tot de middenklasse behorende blanke man van middelbare leeftijd is.”

Die ‘wokeness’ komt in de praktijk uitsluitend voor bij geprivilegieerde, blanke, welgestelde, jonge, navelstarende yuppies die hun te veel aan vrije tijd en middelen in een door ‘fomo’ geplaagde existentiële crisis niet meer weten te besteden. Op plekken waar achtergestelden geconcentreerd aanwezig zijn, zoals achterbuurten of asielcentra en mensen daadwerkelijk werken aan sociale mobiliteit is nooit iemand ‘woke’